De lucht in New Orleans hing zwaar als een natte doek, doordrenkt met vocht en onuitgesproken geheimen. Het was een stad die ademde in zuchten en fluisteringen, een plaats waar het verleden zich nooit helemaal gewonnen gaf. Onder de oranje gloed van de gaslantaarns leek elke schaduw een gezicht te hebben, elk briesje een fluistering. Voor Louis Jolie voelde het alsof de stad zich tegen hem had gekeerd, alsof de straten zelf wisten wat hij had gedaan – en wat hij nog moest doen.
Hij zat op de houten veranda van zijn huis in Treme, de geur van zijn eigen angst vermengd met die van brandende kruiden en de rottende stank van het moeras. In zijn hand hield hij een klein, glad botje dat glom in het zwakke licht. Het voelde koud aan, ijzingwekkend, alsof de dood erin gevangen zat. Hij rolde het tussen zijn vingers, een bijna onbewuste bezigheid. Het kalmeerde hem. Dacht hij.
Zijn ogen dwaalden af naar de straat, waar de bomen met hun zware takken leken te buigen naar het huis, als roofdieren die zich gereed maakten voor een sprong. De wereld voelde anders aan, alsof de tijd zelf vertraagde en hem nog dieper in het moeras van zijn eigen schuldgevoel duwde. Hij hoorde een kikker kwaken, laag en schor. Het klonk als een waarschuwing.
Nog maar een paar dagen, herinnerde hij zichzelf. Nog maar een paar dagen voordat alles voorbij was. Hij dacht terug aan hoe het begonnen was.
#
Louis was nog jong, opgegroeid met de vodoun van zijn oma, de gevaarlijkste brujah van het zuiden, zo fluisterde men. Hij kende haar als een lieve, oude dame. Zijn gave, versterkt door haar kennis, bloeide. Zijn reputatie verspreidde zich als het zoete aroma van kaneel en salie door de straten van Treme. Hij was geliefd, gerespecteerd, en elke keer dat iemand voor hem knielde om hem te bedanken, voelde hij een sprankje trots dat hij niet kon onderdrukken.
Op een dag kwam een man bij hem, een arme winkelbediende, bezweet, met zenuwachtig trillende handen. Hij bracht een fles goedkope rum mee als offer, samen met een bundeltje kruidnagel, een verschrompelde kippenvoet en zelfs zijn jas, al zijn bezittingen, zo verzekerde hij Louis met trillende stem.
‘Ik heb schulden, meneer Jolie,’ zei de man. ‘Mijn baas zegt dat ik binnen een week moet betalen, of hij gooit me eruit. Mijn vrouw, mijn kinderen … we hebben niets anders. Alsjeblieft, help me. Alles wat ik heb, is van u.’
Louis voelde medelijden. De man was een van velen met gebroken dromen en lege handen. Louis accepteerde de offers en beloofde de man dat hij zijn schuld zou kwijtschelden. Het ritueel was eenvoudig: een paar woorden, een druppel bloed, een klein teken in de as op de grond. De volgende ochtend, wist Louis, zou de schuldeiser de man vergeven alsof de schuld nooit had bestaan.
Maar terwijl Louis die nacht werkte, vond hij geld in de jas. De man had een kleine som in zijn zak gehad, die door gaten in de voering terecht was gekomen. Niet veel, maar genoeg om de armoede van zijn eigen situatie even te verlichten. Louis aarzelde. Hij had genoeg te eten, ja, maar zijn huis was oud en vervallen, en hij verlangde naar een nieuwe, dikke jas voor de komende winter.
Het is niet meer dan eerlijk, fluisterde een stem in zijn hoofd. ‘Je hebt hem geholpen. Wat maakt het uit? Hij zal het niet missen. Je verdient het.’
Het geld voelde zwaar in zijn hand, alsof het zich tegen hem verzette. Maar hij rechtvaardigde het met een glimlach en een knikje naar zichzelf. Hij had iets goeds gedaan, nietwaar? Wat was een kleinigheid als deze? Het voelde nauwelijks als een overtreding, hooguit een kleine verschuiving van balans in een wereld die hem zo weinig gaf.
#
Louis dacht vaak terug aan dat moment. Dat simpele gebaar, nemen wat niet van hem was, voelde zo miniem. Hij had zich niet schuldig gevoeld, niet echt. Het was makkelijk geweest zich voor te houden dat het een uitzondering was, eenmalig, dat het nooit meer zou gebeuren.
Maar dat werkte niet zo. Een kleine daad wordt een grotere. Een leugen wordt een waarheid. Het was niet lang na dat moment dat Louis zijn diensten begon te verkopen aan degenen die niet kwamen met offers, maar met eisen. Ze boden geld, macht, invloed. Hij nam het aan, in het begin met een knoop in zijn maag, maar al snel met een gladde glimlach.
Zelfs de afkeurende blik van zijn oma, haar ogen bijna gevuld met tranen, wist hem niet van zijn ingeslagen weg af te krijgen. Hij bezocht haar minder vaak, tot ze er op een dag niet meer was. Hij bezocht zelfs haar begrafenis niet.
#
De lucht om hem heen leek te trillen. Het botje in zijn hand voelde alsof het zich in zijn huid wilde boren. Louis dacht aan de nacht dat hij de Duistere had ontmoet. Dat moment bleef op zijn netvlies gebrand zoals de geur van brandend hout in een gesloten ruimte blijft hangen.
De klant was een man geweest, een gokker met lege zakken en schuldeisers die hem op de hielen zaten. Louis wilde hem helpen, zoals altijd, zijn intenties waren altijd goed geweest. Maar de energie die nodig was om zijn wens in vervulling te laten gaan, oversteeg zijn kunnen. Hij had de grens overschreden, zoals een man die te ver de zee in waadt en opeens merkt dat hij niet meer terug kan.
De Duistere was gekomen, ongevraagd, onverwacht. Zijn verschijning was als een storm, plotseling en allesomvattend. Hij zat ineens in een hoek in de kamer, met een jas die leek te bestaan uit de schaduwen zelf, terwijl zijn lichaam zelf geen schaduw wierp. Zijn lach ratelde door de kamer als het rollen van dobbelstenen, en zijn ogen glansden met kwaadaardige intelligentie.
‘Je wilt rijkdom voor hem,’ had de Duistere gezegd, zijn stem glad als oude rum, terwijl de rook van zijn sigaar cirkels trok in de lucht. ‘Maar wat wil jij, Louis Jolie?’
De vraag was als een mes geweest. Wat wilde hij? Hij had al kracht, toch? Maar de waarheid was dat hij altijd meer wilde. Niet voor zichzelf, natuurlijk, maar voor anderen. Hij wilde iedereen helpen. Iedereen redden.
‘Kracht,’ had hij gezegd. Zijn stem aarzelde maar een fractie van een seconde. ‘Ik wil genoeg kracht om iedereen te helpen die mij nodig heeft.’
De Duistere had geglimlacht. Zijn tanden waren te wit, te perfect, alsof ze tegen de natuur ingingen. ‘Kracht heeft een prijs, mon cher. Maar dat weet je al, nietwaar? Heb ik je woord?’
Louis knikte en het volgende moment was de Duistere verdwenen. Hij voelde zijn kracht, versterkt, en wist dat hij een volgend verzoek moeiteloos zou kunnen vervullen.
#
‘Louis, alsjeblieft. Je bent mijn enige hoop.’ De stem van de vrouw klonk alsof ze door gebroken glas ademde. Ze zat voor hem in een stoel die wankelde onder haar huiverende lichaam. Haar handen waren schraal, haar nagels kort en gescheurd. In haar ogen zag hij een storm, niet de bruisende levendigheid van hoop, maar het soort storm dat alles verwoest waar het doorheen raast. Een kleine, magere jongen zat zwijgend aan haar voeten.
Haar zoon was ziek. De dokters hadden hem opgegeven. Het was een ziekte die Louis niet kende, maar dat maakte niet uit. Louis voelde haar wanhoop als een fysieke aanwezigheid, een wurgende kracht die in de kamer hing. Het drukte zijn adem naar beneden, maar het voedde ook iets in hem, iets wat hij nog niet helemaal begreep.
Hij sprak de woorden, zachte Creoolse klanken die vloeiden als een rivier. Hij maakte de offers: een druppel bloed, een stuk touw, druppels rum. Vervolgens maakte hij een kippenbot met een kraaienveer die hij bond met een runderpees, bereid naast een vuurtje dat rook opwierp als een dichte mist. Hij gaf de jongen de gris-gris en hij keek meteen helder uit zijn ogen. ‘Ik heb honger,’ zei hij.
De vrouw viel huilend op haar knieën, kuste zijn handen, noemde hem een engel. Louis glimlachte enkel. Hij zag het als herstellen van een balans die al een tijd de verkeerde kant op schoof.
Die nacht sliep hij slecht. Hij had de jongen gered, maar er hing een schaduw in zijn gedachten. Hij voelde zich bekeken, alsof iets of iemand hem had opgemerkt in de duisternis van zijn ritueel. Maar hij had dat gevoel genegeerd, want hij had iemand geholpen. Hij had goed gedaan. Toch? De balans?
#
Die avond, terwijl hij zat te kijken naar de regen die begon te vallen in zware, trage druppels, hoorde hij zachte voetstappen achter zich. Het was een meisje, mager en klein, haar gezicht bleek en haar ogen wijd. Ze hield een kleine pop vast, haar vingers knokig wit van het vastgrijpen.
‘Mijn papa …’ zei ze met een stem die nauwelijks boven het gekletter van de regen uitkwam. ‘Hij is ziek. Iedereen zegt dat jij hem kunt helpen.’
Haar woorden waren een mes in zijn borst. Louis wilde nee zeggen, wilde haar zeggen dat ze moest wegrennen, dat er een prijs was die niemand zou willen betalen. Maar haar ogen hielden hem vast, en hij wist dat hij hetzelfde zou doen als altijd.
Later, toen ze was vertrokken en de regen was overgegaan in een storm, voelde Louis het botje in zijn hand branden. Hij sloot zijn ogen, en daar was de Duistere weer, zijn glimlach breed, zijn schaduwmantel als een levende afgrond om hem heen. Hij zette een donkere, hoge hoed bezet met tanden op. ‘Nog maar een paar dagen, cher ami,’ zei de Duistere met een stem zo zacht als de regen, maar zo scherp als een mes. ‘Maak je maar klaar.’
De storm wakkerde aan. Bomen kraakten als oude botten, en de wind huilde als een stervende geest. Louis staarde in de duisternis. De belofte die hij had gedaan, hing om hem heen als een ketting. Hij wist dat hij niet kon ontsnappen. Niemand ontsnapte aan de Duistere.
De wereld leek zich tegen hem te keren, maar misschien, dacht hij met een bitter randje van acceptatie, was dat omdat hij haar de rug had toegekeerd. Want in de wereld van vodoun, wist hij nu, was niets ooit gratis.
Dagen verstreken en de stad leek hem nu in de gaten te houden. Elke straatlantaarn wierp een te lange schaduw, elke voorbijganger leek te lang naar hem te kijken. Zelfs de bomen leken zich naar hem toe te buigen, hun takken zwaaiend als waarschuwende vingers.
Louis wist dat hij te ver was gegaan, maar hij had het voor zichzelf altijd gerechtvaardigd. Hij had mensen geholpen. Zelfs de donkerste verzoeken, die hij aanvankelijk met afgrijzen had behandeld, waren een middel geweest om zijn beloften waar te maken. Toch was het telkens moeilijker geworden om die stem in hem te negeren, die fluistering die hem eraan herinnerde dat hij niet alleen goed deed. Dat hij iets duisters voedde. Hij besefte dat de waarschuwingen van zijn oma terecht waren geweest.
Hij zuchtte. De dromen waren de laatste maanden erger geworden. De Duistere verscheen vaker, zijn lach galmend, zijn ogen vol onuitgesproken beloften. Hij sprak altijd dezelfde woorden.
‘Je tijd is bijna op, mon cher. Je hebt mijn giften gebruikt, en nu wil ik wat van mij is.’
Louis probeerde het te negeren, maar hij wist dat het geen droom was. Het was een waarschuwing. Het was de waarheid. Hij had zijn woord gegeven. En met belofte …